Styrkir
Úthlutaðir styrkir 2011
Nýlega var í þriðja sinn úthlutað styrkjum úr Náttúruverndarsjóði Pálma Jónssonar stofnanda Hagkaups. Samtals var úthlutað 25.400.000.- kr til 31 verkefnis.
Verkefnin sem hlutu styrki eru:
Steinar Bragi Guðmundsson rithöfundur
Hálendið
200.000
Hálendið er sögusvið og viðfangsefni bókar sem
Steinar Bragi er með í smíðum. Styrkurinn er ætlaður til
tveggja vettvangsferða sem væntanlega munu dýpka lýsingar í
bókinni og hugsun verksins.
Maður og kona ehf (Fjölskylda: Áslaug Thorlacius, Finnur
Arnar og börn þeirra)
Ýmis börn
300.000
Myndlistarverk þar sem samband nútímamanns við náttúru er
rannsakað og speglað í sköpunarsögu norrænnar goðafræði.
Ólík birtingarmynd náttúrunnar verður könnuð víðs vegar um
land.
Hólmfríður Jónsdóttir og Hrefna B. Þorsteinsdóttir hjá
Arkibúllunni
Samhljómur byggingalistar og náttúru –
Ofanleitiskapella
400.000
Vinna með og útfærsla á hugmyndum Högnu
Sigurðardóttur arkitekts um kapellubyggingu í
Vestmannaeyjum. Umhverfið og náttúran á stóran þátt í
byggingunni og staðsetningu hennar. Skoða á nákvæmlega
aðstæður og setja umhverfið og frumteikningar Högnu í
þrívíddarlíkan.
Oddur Vilhelmsson við Háskólann á Akureyri
Örverur í undirheimum
400.000
Rannsókn þar sem greina á einstætt og ókannað lífríki
veggjaslíms í Vatnshelli á Snæfellsnesi. Hellirinn hefur
nýlega verið opnaður og er mikilvægt að meta lífríkið nú
jafnframt sem könnuð eru áhrif mannaferða. Almennt er
hellaslím lítt kannað bæði hérlendis og erlendis.
Skarphéðinn G. Þórisson við Náttúrustofu Austurlands
Rannsókn á hagagöngu hreindýra með hjálp gps tækja
400.000
Meistaraverkefni (LbhÍ og HÍ) sem gengur út á að auka
skilning á hagagöngu, hjarðhegðun og samskiptum milli
hjarða. Athugað er hvaða gróðurlendi dýrin nýta sér og eins
aðrir umhverfisþættir sem hafa áhrif á dreifingu þeirra.
Jón Hallsteinn Hallsson við Landbúnaðarháskóla Íslands
Erfðafjölbreytileiki íslenska hænsnastofnsins
500.000
Rannsókn þar sem markmiðið er að leggja grunn að
varðveislu á erfðafjölbreytileika íslenska hænsnastofnsins,
greina hann og meta stöðu stofnsins. Erfðafjölbreytni dýra
er mikilvæg t.d. til að geta tekist á við breytingar í
umhverfinu.
Ósk Vilhjálmsdóttir og Jóna Fanney Friðriksdóttir hjá
Hálendisferðum
Ísland: Orkuparadís fyrirtækja - eða ferðalanga?
500.000
Markmiðið með Hálendisferðum er að auka aðgengi fólks
á öllum aldri að lítt þekktum náttúruperlum og ósnortinni
náttúru og þarmeð auka umhverfisvitund ferðalanga og
samfélagsins í heild.
Sigurborg Rögnvaldsdóttir
Skaftafell, saga mannlífs og jökla (vinnuheiti)
500.000
Ritun bókar í flokknum Friðlýst svæði á Íslandi, þar
sem samspili mannlífs og náttúru eru gerð skil með það að
markmiði að auka þekkingu á sérkennum svæðisins og áhuga á
verndun þess.
Freydís Vigfúsdóttir doktorsnemi við Háskólann í East
Anglia
Áhrif og umfang varpbrests kría á Íslandi
600.000
Rannsóknin gefur innsýn í ástæður varpbrests kría og
annarra sjófugla síðustu ár. Hún hefur þegar sýnt að
varpbrest á Snæfellsnesi megi rekja til ætisskorts, sem
aftur gefur upplýsingar um ástand sjávar. Vonandi fást
upplýsingar sem geta nýst í umræðu og ákvörðunum um náttúru-
og búsvæðavernd.
Jakob Frímann Þorsteinsson við Háskóla Íslands
Að leika, læra og þroskast úti. Um úti- og
ævintýranám fyrir skóla, frístundamiðstöðvar og frjáls félög
600.000
Bók sem byggð er á meistararitgerð umsækjanda.
Fræðileg og hagnýt umfjöllun um útinám í víðri merkingu þess
orðs.
Magnea Magnúsdóttir meistaranemandi við LbhÍ
Mosaþembur: áhrif rasks og leiðir til endurheimtar
600.000
Mannvirkjagerð hefur mikil áhrif á gróður. Oft er sáð
í sárin með grasfræi sem fellur ekki alltaf að staðargróðri.
Magnea mun gera rannsóknir á áhrifum rasks á mosaþembur á
Hellisheiði og möguleikum á endurheimt þeirra.
María Maack doktorsnemi við HÍ
Heildaráhrif af rafvæðingu samgangna á Íslandi
600.000
Doktorsverkefni í visthagfræði sem gengur út á að
meta breytingar á félagsauði, mannauði, innviðum og
dreifikerfum, náttúruaulindum og fjármagni við rafvæðingu
íslenskra samgangna.
Una Lorenzen myndlistarkona og Snorri Sigurðsson
líffræðingur
Svæðasögur (vinnutitill)
600.000
Teiknimyndasögur fyrir börn sem eru fræðandi um
náttúru Íslands. Sögurnar taka mið af staðháttum og lífríki
á viðkomandi svæði. Aðalpersónan fer á mismunandi staði og
lendir í ævintýrum. Sögurnar eru að nokkru leyti gagnvirkar
og verða settar upp á vef.
Ungmennafélag Íslands
Hreint land – fagurt land
600.000
Landsátak í umhverfismálum – vitundarvakning. Áhersla
á að fólk hendi ekki rusli á víðavangi. UMFÍ stjórnaði einu
fyrsta umhverfisátaki hérlendis með þessari sömu yfirskrift
sem mörg okkar munum eftir.
Brynja Davíðsdóttir meistaranemandi við LbhÍ
Áhrif landgræðsluaðferða á dýralíf á Íslandi
800.000
Fugla- og smádýralíf verður borið saman á melum, á
ungu mólendi og lúpínubreiðum í þremur landshlutum.
Markmiðið er m.a. að stuðla að landgræðslu þar sem
sjálfbærni og viðhald tegundafjölbreytileika er haft að
leiðarljósi.
Ólafur Sveinsson kvikmyndagerðarmaður
Selvogsbanki og hafið (vinnutitill)
800.000
Kvikmynd um hafið og áhrif virkjana á vistkerfi
hafsins. Myndin er ein af þremur heimildamyndum sem fjalla
um álver, virkjanir og ágóða. Sérstaklega er sjónum beint að
Selvogsbanka, verðmætasta banka landsins!
Svava Pétursdóttir doktorsnemi við Háskólann í Leeds
Samstarf kennara til eflingar náttúrufræðikennslu
800.000
Verkefnið felst í stofnun og stjórnun samstarfs
náttúrufræðikennara á Suðurnesjum. Um verður að ræða fundi,
samskipti á neti, fyrirlestra og gerð gagnabanka. Markmiðið
er að efla faglegt starf til að gera kennsluna áhugaverðari
og árangur nemenda betri.
Guðbjörg Ásta Ólafsdóttir við Rannsóknasetur HÍ í
Bolungarvík
Úr sýn úr sinni: aukin meðvitund um þá vist- og
mannfræðilegu þætti sem hafa áhrif á afkomu seiða
nytjastofna
1.000.000
Rannsókn þar sem kannaðir eru þeir þættir
(vistfræðilegir og af völdum manna) sem hafa áhrif á lifun,
uppkomu og stofnsamsetningu nytjafiska á seiðastigi við
strendur Íslands. Hagnýtt og fræðilegt en ekki síður til að
auka vitund fólks um umgengni.
G. Hjalti Stefánsson kvikmyndagerðarmaður
Íslenski refurinn
1.000.000
Heimildamynd um íslenska refinn, lifnaðarhætti hans
og samspil við önnur dýr ... og manninn.
Gunnar Þór Hallgrímsson, Snæbjörn Pálsson og Kristinn
Haukur Skarphéðinsson við HÍ
Stafar íslenskum örnum hætta af skyldleikaæxlun?
1.000.000
Rannsókn á því hvað veldur lágri frjósemi arna. Er
erfðabreytileiki lár? Eru tengsl á milli erfðabreytileika og
lítillar frjósemi? Grundvallaratriði í verndun er að vita
hvað veldur lágri frjósemi.
Jón S. Ólafsson hjá Veiðimálastofnun
Flóra og fána ferskvatns á Íslandi
1.000.000
Ritun bókar fyrir nemendur og almenning um lífríki
ferskvatns. Mikil þörf er fyrir slíka bók, en þetta búsvæði
hefur nánast orðið útundan í skrautrita- og handbókaútgáfu
fram til þessa. Í bókinni verður gefið yfirlit um
ferskvatnsvistkerfin á Íslandi, fjallað um íslensk einkenni
lífríkisins en stærsti kaflinn felur í sér lýsingar lífvera
og greiningarlykla.
Kristinn Pétur Magnússon við HA og Náttúrufræðistofnun
Íslands
Ættfræði íslenska fálkans
1.000.000
Þróa á einstaklingsgreiningu með
sameindaerfðafræðilegum aðferðum. Ættfræðigrunnur af þessu
tagi yrði sá fyrsti sinnar tegundar fyrir villta dýrategund
í heiminum. Aukin þekking af þessu tagi gæti skipt miklu
máli í verndun fálkans.
Lífsmynd - Valdimar Leifsson Kvikmyndagerð ehf
Land verður til
1.000.000
Heimildamynd fyrir sjónvarp um Reykjanesskaga þar sem
sjá má magnaðar jarðmyndanir og ágætlega fjölbreytt lífríki.
Þar er jafnframt mikið um sögulegar minjar. Ari Trausti mun
leiða áhorfandann. Myndin á m.a. að hvetja fólk til
náttúruskoðunar á svæðinu.
Náttúrustofa Vestfjarða – Þorleifur Eiríksson / Hafdís
Sturlaugsdóttir
Sjálfbærni villtra lyfja- og seiðplantna á Íslandi
1.000.000
Rannsókn sem gengur út á að finna leiðir til að nýta
jurtir á sjálfbæran hátt svo ekki sé gengið á þolmörk
þeirra. Nú er orðið bísna algengt að framleiða ýmsar vörur
þar sem íslenskar jurtir eru nýttar.
Norræna húsið -
Endurbætur á friðlandinu í Vatnsmýri
1.000.000
Margþætt verkefni sem snýst um endurbætur á
friðlandinu samfara líffræðilegum og vistfræðilegum
rannsóknum og miðlun upplýsinga til almennings.
Pétur Thomsen ljósmyndari
Aðflutt landslag
1.000.000
Útgáfa á myndlistarverkinu Aðflutt landslag en þar er
um að ræða ljósmyndir sem teknar voru á framkvæmdasvæðinu
við Kárahnjúka. Bókin kemur út í tengslum við sýningu á
bókamessunni í Frankfurt.
Steingrímur Karlsson (Denni) kvikmyndagerðarmaður
Veður af Íslandi – heimildamyndir
1.000.000
Kvikmynd um veðrið – útfrá þjóðfræði og vísindum.
Fylgst er með áhugaverðu fólki í leik og starfi og skoðað
hvernig veðrið hefur áhrif á það. Pælt í hvað fólk var mikið
næmt á veður áður fyrr. Veðurfyrirbrigði mynduð og skoðuð
bein áhrif veðurs á náttúruna.
Vilhjálmur Svansson dýralæknir á Tilraunastöð HÍ í
meinafræði að Keldum
Ónæmismeðferð gegn sumarexemi í hestum
1.000.000
Rannsókn þar sem bera á saman ónæmisglæða til
notkunar í ónæmismeðferð gegn sumarexemi í hrossum.
Sumarexem er alvarlegt vandamál og algengt meðal íslenskra
hrossa sem flutt eru til útlanda.
Guðrún J. Stefánsdóttir við Hólaskóla, Háskólann á Hólum
Þjálfunarlífeðlisfræði íslenska hestsins
1.200.000
Doktorsrannsókn: Rannsaka á lífeðlisfræðilega svörun
við þjálfun og álagi. Tilgangurinn er að bæta velferð hesta,
auka framfarir við þjálfun og varðveita verðmæta eiginleika
íslenska hestsins.
Guðrún Marteinsdóttir og Daði M. Kristófersson við
Háskóla Íslands
Selvogsbanki - vagga Íslands
2.000.000
Markmiðið er að vekja athygli á sérstöðu Selvogsbanka
sem er meginhrygningarsvæði okkar helstu nytjastofna og
hefur því mikið gildi hvað varðar vistfræði, hagfræði,
menningu og sögu. Kortleggja á ógnir við svæðið og jafnframt
setja af stað rannsóknir sem tengjast mikilvægi svæðisins og
sérstöðu.
Viðar Hreinsson sagnfræðingur og stjórnarformaður
Reykjavíkurakademíunnar
Að kunna jörð og berg að opna og aftur að lykja
2.000.000
Bók um náttúruskyn og náttúruskilning á 17. öld og á
okkar dögum. Jón Guðmundsson lærði er helsti heimildamaður
um 17. öldina og í bókinni á að birtast eins konar samræða
nútímamanns við hann. Í bókinni er fjallað á gagnrýninn hátt
um náttúruskyn og lífshætti á Vesturlöndum í dag.